AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler tarafından detayları paylaşılan ve ekonomi gündeminin en sıcak başlığı haline gelen 36 maddelik yeni Mali Torba Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na resmen sunuldu. Kayıt dışılıkla mücadeleyi temel hedef olarak belirleyen teklif; konut kira gelirlerinden araç alım satımına, özel okul ücretlerinden mesleki ruhsat harçlarına kadar milyonlarca vatandaşı ve işletmeyi doğrudan ilgilendiren köklü değişiklikler içeriyor.
Konut Kira Gelirlerinde İstisna ve Cezalar Sil Baştan
Meclis’e sunulan teklifin en çok konuşulacak maddelerinden biri gayrimenkul sektörü ve ev sahiplerini ilgilendiriyor. Düzenleme ile mesken kira gelirlerine uygulanan istisnalar yeniden şekillendiriliyor. Kayıt dışılığı önlemek amacıyla getirilen en sert tedbir ise ceza oranlarındaki artış olacak. Mevcut uygulamada gayrimenkullerin devir veya alım satım işlemlerinde bedelin gerçek durumu yansıtmadığının tespiti halinde uygulanan yüzde 25 oranındaki vergi cezası, caydırıcılığı artırmak adına yüzde 100’e çıkarılacak.
Ayrıca kira gelirlerindeki istisna uygulamasının önümüzdeki yıl tamamen kaldırılması öngörülüyor. Emekli, malul, dul ve yetim aylığı alan vatandaşlar bu istisna kısıtlamasından hariç tutulurken, konut alımında kullanılan kredi faizlerinin kira gelirinden düşülmesi uygulamasına da son veriliyor. İlerleyen süreçte Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında, rayiç bedel ve emlak vergisine ilişkin yeni düzenlemelerin de pakete eklenebileceği belirtiliyor.
Birçok Sektöre Yıllık Ruhsat Harcı Yükümlülüğü Getiriliyor
Teklifin yasalaşmasıyla birlikte, bugüne kadar harca tabi olmayan birçok yetki belgesi ve ruhsat için artık her yıl ödeme yapılması gerekecek. Özellikle sağlık, otomotiv ve kuyumculuk sektörleri bu yeni yükümlülükten doğrudan etkilenecek.
Belirlenen yeni tarifeye göre; kuyumculuk yetki belgeleri için her yıl 30 bin lira, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yapanlar için 20 bin lira harç tahsil edilecek. Sağlık sektöründe ise özel tıp merkezi ruhsatnamesi için 50 bin lira, ağız ve diş sağlığı merkezleri ile hayvan hastaneleri ruhsatları için yıllık 40 bin lira ödeme yapılması öngörülüyor.
Yükümlülükler bununla da sınırlı değil; kıymetli maden kuruluşları ile faaliyet izin belgeleri için ayrı ayrı 7,5 milyon lira gibi yüksek bir tutar belirlenirken, tarifeli veya tarifesiz seferlerle yolcu ve yük taşımacılığı yapacak hava yolu işletmelerine verilen ruhsatlar için ise 2 milyon lira harç alınacak.
Araç Alım-Satımında Noter Harcı Dönemi Başlıyor
Otomobil piyasasını yakından ilgilendiren bir diğer madde ise noter işlemlerindeki maliyet artışı oldu. Tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemlerine ilişkin mevcut harç istisnası kaldırılarak yeni bir oran belirlendi.
Buna göre, sıfır araçların ilk tescil işlemleri ile ikinci el araçların her türlü satış ve devirlerinde, noterler tarafından işlem bedeli üzerinden binde 2 oranında noter harcı tahsil edilecek. Yapılan düzenlemede bu tutarın 1.000 liradan az olamayacağı da hükme bağlandı.
Özel Üniversite Zamlarına Enflasyon Freni
Eğitim harcamalarının arttığı bu dönemde vakıf üniversitelerinin ücret politikalarına da yeni bir standart getiriliyor. Teklife göre, vakıf yükseköğretim kurumlarında hazırlık sınıfı ya da birinci sınıfa yeni başlayanlar dışındaki ara sınıf öğrencilerinin eğitim ücretleri, artık sadece Mütevelli Heyeti’nin inisiyatifinde olmayacak.
Ücret artışları belirlenirken haziran ayındaki Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) artış ortalaması dikkate alınacak. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından belirlenecek bu esaslar, fahiş fiyat artışlarının önüne geçmeyi hedefliyor.
İşveren ve Çalışanı Etkileyecek Kritik SGK Düzenlemeleri
Sosyal güvenlik sisteminin finansal dengesini korumak adına prim oranlarında ve teşviklerde önemli revizyonlara gidiliyor. Doğum borçlanması hariç olmak üzere borçlanma prim oranı yüzde 32 seviyesinden yüzde 45’e yükseltiliyor. Benzer şekilde, durdurulan Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin ihya (canlandırma) prim oranı da yüzde 45’e çıkarılacak.
İşveren tarafında ise maliyetleri artıracak düzenlemeler dikkat çekiyor. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranındaki işveren hissesi yüzde 11’den yüzde 12’ye yükseltilecek. Ayrıca imalat dışı sektörlerdeki işverenlere sağlanan 4 puanlık Hazine prim teşviki yarı yarıya düşürülerek 2 puana indirilecek. Genç girişimcilere sağlanan prim desteğinin de kaldırılması, paketteki dikkat çekici maddeler arasında yer alıyor.
Çoklu Maaşa Sınırlama ve UEFA Muafiyeti
Kamuda tasarruf tedbirleri kapsamında tartışılan “birden fazla maaş” konusuna da yasal bir çerçeve çiziliyor. Seçimle göreve gelmiş belediye başkanları ve diğer üst düzey görevlilerin, asıl maaşları dışında yönetim kurulu üyeliği gibi görevlerden dolayı birden fazla yerden “huzur hakkı” ve benzeri adlar altında ücret alması engellenecek.
Öte yandan, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı uluslararası spor organizasyonları için vergi muafiyeti sağlanacak. 2026-2027 UEFA final müsabakaları ve 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası kapsamında; UEFA ve yurt dışından gelecek takımlar ile tüzel kişiler, elde ettikleri kazanç ve iratlardan KDV, Gelir ve Kurumlar Vergisi yönünden muaf tutulacak. Ayrıca 2025 yılı bütçesine, deprem harcamalarının finansmanı için 595 milyar TL ilave ödenek eklenecek.
