Aksaray Üniversitesinden Tarihi Buluş: Parmak Delmeye Son Veren Nefes Sensörü Geliştirildi

Aksaray Üniversitesi bünyesinde yürütülen inovatif çalışmalar sonucunda, diyabet hastalarının kan şekeri ölçüm çilesini bitirecek devrim niteliğinde bir teknolojiye imza atıldı. Dünyada bir ilk olma özelliği taşıyan ve nefes havasını analiz ederek çalışan yeni nesil donanım sayesinde, hastalar artık iğne kullanmak veya parmaklarını delmek zorunda kalmayacak. Klinik testlerde uluslararası standartlara göre yüzde yüzlük bir doğruluk payına ulaşan bu yerli sistem, şeker takibini tamamen ağrısız ve çok daha düşük maliyetli bir boyuta taşıyor.

Diyabet Yönetiminde Oksijen Temelli Analiz Dönemi

Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Bayraklı koordinatörlüğünde sürdürülen araştırma ve geliştirme faaliyetleri, tıp dünyasında büyük yankı uyandıracak bir prototipe dönüştü. Oksijen temelli benzersiz bir analiz prosedürü kullanan donanım, mevcut invaziv (girişimsel) metotların yarattığı fiziksel zorlukları ve yüksek sarf malzeme maliyetlerini ortadan kaldırıyor. Üstelik bu inovasyon, salt nefes havası üzerinden şeker regülasyonunu izleyebilen küresel çaptaki tek sensör mimarisi olarak literatüre geçiyor.

Küresel Diyabet İstatistikleri ve Gelecek Beklentileri

Dünya Sağlık Örgütü kayıtlarına göre küresel ölçekte diyabetin yayılım hızı oldukça endişe verici boyutlara ulaşmış durumda. Hastalığın yıllara göre öngörülen hasta sayısı artış projeksiyonu şu şekilde listeleniyor:

“Özellikle Küçük Çocuklar İçin Büyük Bir Müjde”

Klasik kan şekeri izlem rutininin bireyler üzerinde yarattığı travmaya değinen Prof. Dr. İsmail Bayraklı, günde birkaç kez iğne yardımıyla kan almanın son derece acı verici bir süreç olduğunu hatırlattı. Bilhassa pediatrik yaş grubundaki diyabetik çocuklar için bu tablonun çok daha yıpratıcı olduğunu belirten deneyimli akademisyen, tasarladıkları aparat tam kapasite devreye girdiğinde sadece derin bir nefes vermenin günlük diyabet profilini çıkarmak için yeterli olacağının altını çizdi. Böylece minik hastalar iğne korkusu yaşamadan hastalıklarını kontrol altında tutabilecekler.

Amerikan Diyabet Derneği Standartlarında Tam İsabet

Geliştirilen ölçüm modülünün güvenilirliği, Amerikan Diyabet Derneği toplantısına iştirak eden 100 farklı diyabet uzmanının onayından geçen katı kriterlerle test edildi. hastane ortamında yürütülen klinik gözlemlerde toplam 150 gönüllü hastadan alınan nefes örnekleri titizlikle incelendi. Yapılan çapraz testlerde, elde edilen okumaların tamamı uluslararası tıp otoritelerince en güvenilir sayılan aralığın içerisine oturdu. Kurulan bu altyapı hiçbir hata payı bırakmadan yüzde 100 oranında bir tespit başarısı yakalayarak rüştünü ispatladı.

Giyilebilir Teknolojiye Dönüşüyor: Yüzük, Saat veya Kolye

Laboratuvar ve prototip aşamalarını başarıyla geride bırakan sistemin güncel pratikliği hakkında da önemli detaylar paylaşıldı. İlk etapta hacimli bir mekanizma olarak kurgulanan cihaz, artık tamamen taşınabilir ve ergonomik boyutlara küçültüldü. Projenin geldiği son noktayı aktaran Bayraklı, söz konusu medikal aparatın yakın gelecekte akıllı saat, yüzük, maske yahut bir kolye formatında doğrudan insan vücuduna giyilebilir bir yapıya büründüğünü müjdeledi.

Sağlıkhaberi.net Yorumu: Bu Buluş Sahada Ne Anlama Geliyor?

Aksaray Üniversitesi laboratuvarlarından çıkan bu teknolojik sıçrama, kronik hastalık yönetiminde hasta uyumunu (kompliyans) zirveye taşıyacak bir devrimdir. Tip 1 diyabetli çocukların aileleri çok iyi bilir ki; günde en az dört kez parmak delmek, minik parmak uçlarında hem fiziksel deformasyona hem de çocukta ciddi bir psikolojik dirence sebep olur. Kan alma zorunluluğunun ortadan kalkması, hastaların şeker takiplerini korkusuzca ve aksatmadan yapmalarını sağlayacaktır. Bu kesintisiz takip ritmi, uzun vadede diyabete bağlı gelişen böbrek, göz ve kalp-damar komplikasyonlarının (mikrovasküler ve makrovasküler hasarların) önüne geçerek sağlık sistemine binen devasa bakım yükünü büyük ölçüde hafifletecektir.

Diğer yandan işin ekonomik ve stratejik bir boyutu da bulunuyor. Diyabet ölçüm çubukları (strip) ve deri altı sensörlerinde şu an uluslararası firmaların domine ettiği, neredeyse tamamen dışa bağımlı bir pazar söz konusu. Yerli mühendislik imkanlarıyla, üstelik “oksijen temelli” çok daha düşük maliyetli bir formülle geliştirilen bu sensörün giyilebilir teknoloji olarak ticarileşmesi, Türkiye’yi medikal teknoloji ihracatında oyun kurucu pozisyonuna yükseltebilir. Uluslararası standartlarda yüzde 100 doğruluk oranının klinik olarak kanıtlanmış olması, bu cihazın global devlerin tekeline karşı son derece güçlü ve yerli bir alternatif olacağını şimdiden kanıtlıyor.