Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, özel gereksinim raporu (ÇÖZGER) sahibi çocukların Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinde artık öncelikli hasta statüsüne alındığını açıkladı. Özellikle otizm spektrum bozukluğu gibi erken müdahalenin hayati önem taşıdığı durumlarda tedaviye erişimi hızlandıracak bu adım, ebeveynlerin hastane süreçlerindeki yükünü hafifletmeyi hedefliyor. Uygulamanın detayları, ailelere sunulan yeni ayrıcalıklar ve Türkiye’nin güncel otizm tarama istatistikleri paylaşıldı.
Erken Tanı ve 3 Yaş Kritik Eşiği
Otizm spektrum bozukluğunun tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek artan bir sağlık gündemi olduğuna dikkat çeken Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, tedavi sürecinde zamanla yarışıldığını vurguladı. Hastalığın erken evrede yakalanmasının çocukların geleceği üzerindeki doğrudan etkisini anlatan Bakan Memişoğlu, teşhisin ilk üç yıl içinde konulup müdahaleye başlanması halinde bu çocukların büyük bir kısmının ilerleyen dönemde sağlıklı bir sosyal hayata adapte olabildiklerini ifade etti. Tanının 3 yaş sonrasına sarkması durumunda, bilhassa ağır seyreden vakalarda hem bireyin kendisi hem de ailesi için oldukça zorlu bir yaşam mücadelesi ortaya çıkıyor.
Verilerle Otizm Tarama Programı
Bakanlığın 2017 yılından bu yana kesintisiz yürüttüğü Otizm Tarama Eylem Programı sahada aktif olarak uygulanmaya devam ediyor. Aile hekimlikleri üzerinden üç yaşına kadar olan bebek ve çocuklara periyodik taramalar gerçekleştiriliyor. Paylaşılan son istatistikler, erken tespit ağının ne kadar genişlediğini gözler önüne serdi.
2026 Yılı İlk Çeyrek Otizm Tarama İstatistikleri
-
Taraması Yapılan Toplam Çocuk: 29.336
-
Otizm Riski Taşıdığı Tespit Edilen: 1.800
-
Spektrum Bozukluğu Tanısı Kesinleşen ve Tedaviye Alınan: 181
-
Türkiye Geneli Toplam ÇÖZGER Sahibi Çocuk: 433.000
Ailelere Randevu Desteği ve Anneler İçin Yeni Hak
Riskli görülen bulgularda saniyelerin bile kıymetli olduğunu belirten Bakan Memişoğlu, şüpheli durumlarda inisiyatifin doğrudan sağlık sisteminde olduğunu kaydetti. Aile hekimleri ile il ve ilçe koordinatörleri vakit kaybetmeden devreye girerek ileri tetkikler için bizzat randevu alıyor. Süreç randevu almakla da sınırlı kalmıyor; hastaneye gitmeyen aileler ilçe veya il sağlık müdürlükleri tarafından tek tek aranarak yakın takibe alınıyor.
Ülke genelindeki 433 bin çocuğun MHRS sisteminde öncelikli gruba dahil edilmesi ise ebeveynlere nefes aldıracak uygulamanın merkezinde yer alıyor. Ailede otizm tanısı almış bir çocuk varsa, yaşı kaç olursa olsun sistemde her zaman ayrıcalıklı randevu hakkına sahip olacak. Üstelik 18 yaş altındaki hastaların anneleri de, çocuklarının durumundan kaynaklı çocuk psikiyatristinden veya psikoloğundan destek almak istediklerinde randevu önceliğinden faydalanabilecek.
Sağlıklı Hayat Merkezleri Devrede
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin gücüne değinen Memişoğlu, vatandaşları toplum sağlığı merkezleri ve Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) konusunda daha aktif hizmet almaya davet etti. Bu merkezlerde sadece tıbbi değil; otizmli bireyler için hayati önem taşıyan çocuk gelişimi danışmanlığı, psikolojik destek ve aile rehberliği gibi kapsamlı hizmetler de veriliyor.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: ÇÖZGER’li Çocuklara Öncelik Doğru Adım, Peki Uzman Kapasitesi Yeterli Mi?
Özel gereksinimli çocukların ve bilhassa otizmli bireylerin annelerinin MHRS’de öncelikli gruba dahil edilmesi, sağlık sisteminde vicdani ve bilimsel anlamda son derece isabetli bir karar. Otizmde kaybedilen her bir ayın çocuğun beyin gelişiminde telafisi zor gerilemelere yol açtığı düşünüldüğünde, sistemdeki bu “pozitif ayrımcılık” aslında doğrudan hayat kurtarıcı bir tedavi basamağıdır.
Ancak yazılım üzerinde sağlanan bu randevu önceliğinin sahada gerçek bir “şifaya” dönüşebilmesi için Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı, Çocuk Nörolojisi ile Dil ve Konuşma Terapisi polikliniklerindeki uzman hekim sayılarının acilen artırılması gerekiyor. MHRS ekranında önceliğiniz olsa dahi, bulunduğunuz ilde yönlendirildiğiniz hastanede uygun alt dal uzmanı yoksa veya kontenjanlar aylarca doluysa, bu hak ne yazık ki ekranda kalan bir teselliden ibaret kalabilir. Atılan bu kıymetli adımın başarısını, öncelikli randevu butonunun varlığı değil, hastane kapısından içeri girme süresindeki gerçek kısalma belirleyecektir.
