Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nin dijital yayıncılığı 657 sayılı Kanun kapsamında “ticaret yasağı” saymasının ardından, YÖK’e bağlı üniversitelerde görev yapan akademisyenler YouTube kanallarını ve dijital içeriklerini yayından kaldırmaya başladı. Bilim insanları karara, “Dijital mecra şarlatanlara terk ediliyor” diyerek tepki gösterdi.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) koordinasyonunda üniversitelere tebliğ edilen Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği kararı, akademi dünyasında geniş yankı uyandırdı. Kamu görevlilerinin ve öğretim üyelerinin YouTube, web siteleri, sosyal medya ve mobil uygulamalar üzerinden içerik üreterek gelir elde etmesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesinde yer alan “ticaret yasağı” kapsamında değerlendirilmesi üzerine çok sayıda akademisyen dijital yayınlarını durdurdu.
Disiplin Cezası Endişesiyle Kanallar Tek Tek Kapatılıyor
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın değerlendirmesine dayanan 2 Eylül tarihli kararın rektörlüklere ulaşmasıyla birlikte; disiplin soruşturması, kınama veya kademe ilerlemesinin durdurulması gibi cezalarla karşılaşmak istemeyen bilim insanları, yıllardır emek verdikleri açık ders videolarını, analizlerini ve bilimsel içeriklerini erişime kapattı.
Bilim İnsanlarından Sert Tepki: “Meydan Alaylılara Kalacak”
Karara tepki gösteren öğretim üyeleri, dijital platformların doğru ve güvenilir bilgiyi topluma ulaştırmadaki rolüne dikkat çekti:
Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan (Dumlupınar Üni.): “YouTube, akademik çalışmaları kitap ve makale formatından çıkararak araştırmacıların bulgularını geniş kitlelere duyurması ve doğru bilginin yayılması adına bir fırsattı. Bilgi karmaşasının içinde akademisyenlerin bu alanı kullanmalarının büyük yararı vardı.”
Doç. Dr. Süleyman Tekir (Akdeniz Üni.): “Sonuç ortada: İçerik üretimi alaylı tiplere terk ediliyor. 21. yüzyılda devlet memuriyeti, bir insanın ilmini kendi içinde boğmasını gerektirmemeli.”
Doç. Dr. Özgür Tüfekçi (KTÜ): “Bilgi kirliliğinin arttığı bir dönemde akademisyenlerin olmadığı bir dijital alan boş kalmaz; ancak o boşluğu akademik etik anlayışının dolduracağının garantisi yok. Akademisyenleri uzaklaştırmak yerine teşvik edecek açık bir çerçeve çizilmeliydi.”
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Bilim İnsanını Dijitalden Çekmek Toplumu Sahte Uzmanlara Teslim Eder
Özellikle tıp, sağlık ve temel bilimler alanında sosyal medyanın ve dijital mecraların en büyük sorunu dezenformasyon ve yetkisiz şahısların halk sağlığını tehdit eden söylemleridir. Akademisyenlerin ve sağlık profesyonellerinin bilimsel birikimlerini dijital ortamda halka aktarmasını “esnaflık ve ticaret” kalıbına sokarak yasaklamak, dijital alanı doğrudan halk sağlığını sömüren sahte uzmanlara terk etmek anlamına gelir.
Mevzuatın katı yorumlanması yerine; telif hakkı, fikri mülkiyet ve halkı bilgilendirme ilkeleri gözetilerek akademisyenlerin dijital platformlarda güvenle üretim yapmasını sağlayacak çağdaş bir hukuki çerçeve acilen oluşturulmalıdır.
