Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, devlet memurlarının web sitesi üzerinden içerik üreticiliği, mobil uygulama geliştiriciliği ve YouTube gibi platformlardan gelir elde etmesini 657 sayılı Kanun’un “ticaret yasağı” kapsamında değerlendirdi. Düzenlemeye göre kazanç sağlama amacı güdülmese dahi potansiyel barındıran web siteleri disiplin suçu sayılabilecek.
Son yıllarda internet siteleri, sosyal medya ağları, YouTube ve mobil uygulama geliştirme alanlarında faaliyet gösteren kamu görevlilerinin sayısındaki artış üzerine, bu faaliyetlerin memuriyet mevzuatı karşısındaki hukuki statüsü resmiyet kazandı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığına gönderdiği resmi yazıda; devlet memurlarının dijital platformlardaki içerik üreticiliği ve yazılım geliştirme faaliyetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesinde yer alan “Ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı” kapsamına girdiğini bildirdi. Söz konusu karar, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) teknik görüşü doğrultusunda şekillendi.
Gelir Vergisi İstisnası Faaliyeti Ticari Olmaktan Çıkarmıyor
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/B maddesi kapsamında; internet üzerinden metin, video, ses paylaşan sosyal içerik üreticileri ile mobil uygulama geliştirenlerin kazançları belirli istisnalarla bankalarca yüzde 15 tevkifat yapılarak vergilendiriliyordu.
Ancak Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen görüşte; vergi mevzuatındaki istisnanın söz konusu kazancın “ticari kazanç” olma niteliğini değiştirmediği kaydedildi. Faaliyetin emek-sermaye organizasyonuna dayandığı ve kazanç sağlama niyeti aranmaksızın gelir potansiyeli taşıdığı andan itibaren ticari sayılacağı aktarıldı.
Gelir Amacı Olmasa Dahi Web Sitesi Açmak Disiplin Suçu Sayılabilecek
Görüş yazısında dikkat çeken en kritik ayrıntılardan biri ise gelir elde etme kastı bulunmasa dahi kazanç potansiyeli taşıyan platformlar oldu. Buna göre; reklam veya doğrudan kazanç amacı gütmese bile, gelir sağlama potansiyeli bulunan bir web sitesi açarak yayıncılık ya da internet haberciliği yapan devlet memurlarının dahi 657 sayılı Kanun kapsamında ticari faaliyette bulunmaktan disiplin cezası ile karşı karşıya kalabileceği değerlendirildi.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu yaklaşımını esas alarak memurların YouTube, mobil yazılım ve web yayıncılığı gelirlerinin açıkça ticaret yasağına girdiğini YÖK’e tebliğ etti.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Dijital Çağın Dinamikleri 60 Yıllık Mevzuat Kalıplarına Sığmıyor
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 1965 yılından kalma katı kuralları, günümüz dijital bilgi ve teknoloji çağının gerçekleriyle derin bir tezat oluşturmaktadır. Bilimsel makale yazmak, kitap basmak, telif hakkı elde etmek memurlar için yasal olarak serbestken; aynı bilginin dijital makaleye, eğitsel bir YouTube videosuna veya sağlık alanında kamu yararı güden bir mobil uygulamaya/web platformuna dönüştürülmesinin otomatik olarak “tacir ve esnaf faaliyeti” sayılarak yasaklanması büyük bir hukuki anakronizmdir.
Özellikle sağlık sisteminde görev yapan sağlık profesyonelleri ve hekimlerin toplumu doğru bilgilendirmek amacıyla kurduğu sağlık portalları, hazırladığı eğitici videolar veya geliştirdiği tıbbi yazılımlar “ticaret” olarak değil; düşünce, ifade ve eser üretimi (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu) kapsamında değerlendirilmelidir. Ticari bir şirket işletmeyen, mesaisini aksatmayan ve yalnızca dijital telif/reklam geliri elde eden ya da sadece bilgilendirme amaçlı site kuran kamu çalışanlarını disiplin tehdidiyle sindirmek; kamudaki kalifiye beyinlerin dijital dünyaya entegrasyonunu baltalamaktan başka bir işe yaramaz. Sağlık Bakanlığı ve hükümet yetkilileri, memuriyet mevzuatını 21. yüzyılın gereksinimlerine göre revize etmeli, “fikri üretim” ile “fiili ticareti” net çizgilerle birbirinden ayıracak yasal düzenlemeleri hayata geçirmelidir.
