10 Mayıs Psikologlar Günü arifesinde, Türkiye’nin dört bir yanından başkente akın eden ruh sağlığı profesyonelleri, Ulus Atatürk Anıtı önünde dev bir protesto gösterisine imza attı. Beklenen kutlamaların yerini derin bir öfkeye ve hak arayışına bıraktığı eylemde, Türk Psikologlar Derneği (TPD) öncülüğünde toplanan kalabalık, sağlık sistemindeki yasal boşluklara ve artan şiddet vakalarına isyan etti. Yakın geçmişte bir meslektaşlarının görev başında bıçaklı saldırıya uğramasının fitillediği bu büyük buluşmada, müstakil bir meslek yasası çıkarılana dek sahaları terk etmeme kararlılığı vurgulandı.
“Bıçaklı Saldırının Gölgesinde Kutlama Yapılamaz”
Ruh sağlığı alanında hizmet veren on binlerce uzmanı temsilen meydanlara inen psikologlar, meslek tarihlerinin en güvencesiz ve belirsiz dönemlerinden birini yaşadıklarına dikkat çekti. Siyasilerin ve yetkili kurumların uzun süredir süregelen kayıtsızlığı, sahadaki personelin sabrını taşıran ana etken oldu. Özellikle can güvenliği endişesinin had safhaya ulaştığı şu günlerde, dernek yönetimi tarafından okunan basın açıklamasında son derece çarpıcı ifadelere yer verildi.
Alanda toplanan kitle adına okunan manifestoda şu sözler yankılandı:
“Henüz geçtiğimiz günlerde, bir meslektaşımızın görevini icra ederken bıçaklı saldırıya uğramış olmasının travması ve öfkesi içerisindeyiz. Can güvenliğimizin olmadığı, emeğimizin hiçe sayıldığı, mesleki saygınlığımızın saldırıya uğradığı bir ortamda ‘kutlama’ yapmak mümkün değildir. Kalbimizdeki büyük kırgınlığı, ruhumuzdaki derin öfkeyi haykırmaya geldik!”
Hastanelerden eğitim kurumlarına, afet bölgelerinden ceza infaz kurumlarına kadar insanın var olduğu her cephede aktif rol üstlenen psikologlar, yasal düzenlemelerdeki muğlaklık nedeniyle ciddi krizler yaşıyor. Danıştay ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kararlarıyla “sağlık lisansiyeri” olarak tanınmalarına karşın, özlük hakları noktasında emsal meslek gruplarının çok gerisinde bırakılıyorlar. Ağır travmalı ve hassas bireylerle çalışan bu profesyonellerin yıpranma payı haklarının ellerinden alınmış olması, meydanlarda en çok tepki çeken konulardan biri oldu.
Mevzuat Çıkmazı ve Artan İş Yükü
Alanda dile getirilen bir diğer kritik sorun ise köhnemiş yasal altyapıydı. sağlık profesyonelleri, çağın dinamiklerinden tamamen uzak olan 1219 Sayılı Tababet Kanunu ile Sağlık Bakanlığının sahadan kopuk uygulamaları arasına sıkıştırıldıklarını ifade ediyor. Bu yasal boşluk, kurum yöneticilerine keyfi davranma alanı açarken, personeli de ağır bir idari baskı ve mobbing ile karşı karşıya bırakıyor.
Kamu ve özel sektör ayrımı olmaksızın, uzmanlar bilimsel standartların çok üzerinde seans sayılarına zorlanıyor. Kimi zaman etik kurallarla bağdaşmayan süreçlere onay vermeleri için baskı gören psikologlar , yüksek risk grubundaki bireylerle temel güvenlik önlemlerinden yoksun, tek başlarına ve korumasız bir biçimde muhatap edilmenin ağırlığını taşıyor.
Psikologların Başkentten Yükselen Acil Talepler Listesi
Gelecek kaygısı güden üniversite öğrencilerinden, iş yükü altında ezilen akademisyenlere kadar geniş bir kitlenin sesi olan manifestoda, karar alıcılara yönelik şu somut talepler sıralandı:
-
Müstakil Yasa İhtiyacı: Miadını doldurmuş 1219 Sayılı Kanun iptal edilerek, mesleki sınırları net çizen bir “Psikologlar Meslek Yasası” ivedilikle meclisten geçirilmelidir.
-
Eşit Özlük Hakları: Sağlık lisansiyeri statüsünün doğal bir gereği olarak; maaş katsayısı, ek gösterge ve tazminat gibi kalemler diğer sağlık profesyonelleriyle eşitlenmelidir.
-
Çalışma Hürriyeti: Serbest çalışma hakkının önündeki tüm yasal ve fiili engeller derhal kaldırılmalıdır.
-
Eğitimde Revizyon: YÖK, uluslararası standartları karşılamayan bölümlere öğrenci alımını durdurmalı, akreditasyon süreçlerini hızlandırmalı ve psikoloji bölümleri için başarı sıralamasına dayalı acil bir baraj sistemi getirmelidir. Özel üniversitelerin bu alanı bir ticarethane gibi kullanmasına müsaade edilmemelidir.
-
İstihdam Artışı: Toplumun kanayan yarası olan ruh sağlığı ihtiyacını karşılayabilmek adına, kamu kurumlarındaki psikolog kadroları radikal oranlarda artırılmalıdır.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Ruh Sağlığı Sistemi “İmdat” Diyor
Ankara Ulus’ta yükselen bu haklı çığlık, aslında sadece psikologların değil, ruhsal destek arayan milyonlarca vatandaşın sessiz feryadıdır. Görevini yapmaya çalışan bir sağlık profesyonelinin bıçaklı saldırıya uğradığı, güvenlik önlemlerinin hiçe sayıldığı ve liyakatin yerini keyfiyetin aldığı bir sistemin ayakta kalması mümkün değildir. Türkiye’de psikoloji bilimi, her geçen gün mantar gibi çoğalan niteliksiz üniversite bölümleri yüzünden prestij kaybederken; sahada canla başla çalışan uzmanlar, hak ettikleri yasal zırhtan ve yıpranma payından mahrum bırakılarak adeta cezalandırılmaktadır.
Ruh sağlığı, tıpkı fiziksel sağlık gibi ertelenemez bir kamusal ihtiyaçtır. Şiddet mağduru bir kadının, afet bölgesindeki bir depremzedenin veya okul çağındaki bir çocuğun psikolojik sağlamlığı, ancak güvencesi tam, onuru korunmuş ve yasal bir zemine oturtulmuş psikologların varlığıyla mümkündür. Siyasi otorite, Atatürk Anıtı önünde toplanan bu devasa kitlenin taleplerini görmezden gelmeye devam ederse, yaratılan bu yasal boşlukta türeyen sahte uzmanların ve denetimsiz yapıların topluma vereceği ağır hasarın bir numaralı sorumlusu olacaktır. Müstakil bir Meslek Yasası artık bir lütuf değil, hayati bir zorunluluktur.
