ABD, Kanada ve Avrupa ülkeleriyle karşılaştırılan hemşirelik verileri; Türkiye’de hemşirelerin en düşük istihdam oranı, en uzun mesai saatleri ve en ağır nöbet yüküyle çalıştığını ortaya koydu.
Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği, tedavi kalitesi ve hasta güvenliğinin temel taşı olan Sağlık çalışanları ve özellikle hemşirelik mesleğinin küresel çalışma standartları mercek altına alındı. ABD, Kanada, Avusturya, Almanya, Fransa, İngiltere ve Türkiye’nin çalışma koşulları, eğitim ve mesleki gelişim verilerini kapsayan uluslararası karşılaştırma analizi, Türkiye’deki hemşirelerin gelişmiş ülkelere kıyasla maruz kaldığı ağır iş yükünü ve yapısal uçurumu gözler önüne serdi.
Yayımlanan uluslararası karşılaştırma verilerine göre; hemşire yoğunluğundan haftalık çalışma sürelerine, nöbet sisteminden hemşire/hasta rasyosuna ve yıllık gelir düzeyine kadar tüm parametrelerde Türkiye aleyhine ciddi bir dengesizlik bulunuyor.
Bin Kişiye Düşen Hemşire Sayısında Türkiye Son Sırada
Verilere göre bin kişiye düşen hemşire yoğunluğu sıralamasında gelişmiş ülkeler ile Türkiye arasında devasa bir fark bulunuyor:
- ABD: 12,4
- Almanya: 12,2
- Avusturya: 10,6
- Kanada: 10,0
- İngiltere: 9,1
- Fransa: 8,8
- Türkiye: 2,9
OECD ve Avrupa ortalamasının dörtte birine dahi ulaşamayan bu yetersiz istihdam, doğrudan sahadaki sağlık emekçilerinin sırtına taşınamaz bir iş yükü olarak yansıyor.
Avrupa’da 35 Saat, Türkiye’de 60 Saati Aşan Mesailer
Haftalık çalışma süreleri incelendiğinde; Fransa’da yasal referans süre 35 saat, İngiltere’de NHS tam zamanlı standardı 37,5 saat, Almanya ve Avusturya’da toplu sözleşmelerle 35-40 saat aralığında seyrederken Türkiye’de fazla mesai ve nöbetlerle birlikte haftalık çalışma süresi 45 ila 60 saatin üzerine çıkıyor.
Nöbet ve vardiya sisteminde dünyada 8-12 saatlik vardiyalar standart kabul edilirken Türkiye’de hemşireler kesintisiz 12-24 saatlik ağır nöbetlerle görev yapmak zorunda bırakılıyor. Bu durum personelde kronik tükenmişliğe yol açtığı gibi hasta güvenliğini de doğrudan riske atıyor.
Bir Hemşireye 15’ten Fazla Hasta Düşüyor
Kliniklerde bir hemşirenin sorumlu olduğu hasta oranlarında da uçurum dikkat çekiyor. ABD ve Kanada’da 1 hemşireye 4-5 hasta, Avusturya, Almanya ve İngiltere’de 5-6 hasta, Fransa’da 6-8 hasta düşerken Türkiye’de servislerde bir hemşireye 10 ila 15’in üzerinde hasta emanet ediliyor.
Öte yandan yıllık brüt gelir karşılaştırmasında; ABD’de 77 bin – 120 bin dolar, Kanada’da 70 bin – 95 bin Kanada doları, Almanya’da 50 bin – 68 bin avro seviyesinde olan yıllık kazançlar, Türkiye’de döviz bazında 12 bin ila 20 bin dolar eşdeğerinde kalarak hemşire emeğinin karşılığını bulamadığını belgeliyor. Ayrıca gelişmiş ülkelerde yasal çerçevesi geniş olan İleri Uygulama Hemşireliği (APN) yetkilerinin Türkiye’de oldukça dar ve sınırlı kalması mesleki bağımsızlığı kısıtlıyor.
Haber Merkezi
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Hemşire Açığı Kapatılmadan Sağlıkta Reform Olmaz
Uluslararası verilerin ortaya koyduğu bu çarpıcı tablo bir istatistik değil; Türkiye’de sağlık sisteminin alarm veren acı gerçeğidir. Bin kişiye yalnızca 2,9 hemşirenin düştüğü, 24 saatlik nöbetlerin kanıksandığı ve bir hemşirenin 15 hastaya aynı anda yetişmek zorunda bırakıldığı bir düzende ne kaliteli bakım hizmetinden ne de hasta güvenliğinden söz edilebilir. Sağlık profesyonellerini tükenmişlik ve yoksulluk sınırına iten bu tablo derhal değiştirilmelidir.
Sağlık Bakanlığı’na ve hükümete çağrımızdır: Türkiye’de hemşire istihdamı ivedilikle OECD ortalamalarına yaklaştırılacak seviyede artırılmalı, güvenceli atamalar derhal başlatılmalı, 24 saatlik insanlık dışı nöbetlere son verilerek servislerde bilimsel hemşire/hasta rasyoları yasal güvenceye kavuşturulmalı ve hemşirelik mesleğinin mali özlük hakları hak ettiği saygınlığa ulaştırılmalıdır.
