Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ), kronik kalp ve tansiyon hastalarının hayatını kökten değiştirecek yerli bir tele-tıp projesine imza attı. Tıp Fakültesi ile Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümlerinin güç birliğiyle geliştirilen cihaz, hastaların nabız, tansiyon ve kilo verilerini anlık olarak doktorun ekranına düşürüyor. Mart 2026‘da tamamlanacak projeyle, özellikle kırsal kesimde yaşayan hastaların kilometrelerce yol gitme çilesi sona eriyor.
Kronik hastalıkların takibinde en büyük sorun, hastanın hastaneye ulaşım zorluğu ve randevu süreçlerinde yaşanan zaman kaybıdır. OMÜ bünyesinde geliştirilen ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından desteklenen yeni proje, tam da bu soruna neşter vuruyor. 2023 yılında start verilen çalışmalarda sona yaklaşılırken, sistem Samsun, Ordu ve Sinop gibi illerin kırsal bölgelerinde aktif olarak test ediliyor.
Mesafe Engeli Teknolojiyle Aşılıyor
Özellikle hastanelere 200 kilometre ve üzeri mesafede yaşayan, ulaşım için birkaç araç değiştirmek zorunda kalan yaşlı ve kronik hastalar için bu sistem hayati önem taşıyor. OMÜ Tıp Fakültesi Kardiyoloji Bölümü tarafından kullanılmaya başlanan cihaz sayesinde, hastalar evlerinin konforundan ayrılmadan doktor gözetiminde kalabiliyor.
Sistemin çalışma prensibi oldukça yalın ve kullanıcı dostu tasarlandı. Hasta, kendisine verilen cihazla evinde rutin tansiyon ve kilo ölçümünü yapıyor. Cihaz, internet bağlantısı sayesinde bu verileri doğrudan hastanedeki doktorun paneline aktarıyor. Eğer değerlerde bir anormallik varsa, doktor anında müdahale ederek ilaç dozunu telefonla güncelliyor.
“Hasta Hiçbir Ekstra İşlem Yapmıyor”
Projenin yürütücülerinden Doç. Dr. Ömer Gedikli, sistemin teknik altyapısının hastayı yormayacak şekilde kurgulandığını belirtti. Cihazın içinde dahili bir SIM kart bulunduğunu vurgulayan Gedikli, sürecin işleyişini şöyle detaylandırdı:
“Cihaz tansiyon, nabız ve kilo ölçümü yapıyor. Üzerindeki lokal sim kart doğrudan internet bağlantılı olduğu için hasta ölçüm dışında hiçbir tuşa basmak veya ayar yapmak zorunda kalmıyor. Veri bize ulaştığında referans aralıklarına göre değerlendiriyoruz. Örneğin; tansiyon çok yükseldiğinde veya vücut sıvı toplayıp kilo artışı olduğunda sistem bizi uyarıyor. Biz de hastayı arayıp ‘İlacını şöyle değiştir’ diyoruz. Böylece hasta hastane kapılarında yorulmadan, sıra beklemeden evinde tedavi oluyor.”
Geleneksel Takip ile Uzaktan Takip Arasındaki Farklar
Sistemin sahada yarattığı farkı daha net görebilmek adına, mevcut yöntem ile yeni geliştirilen cihazın karşılaştırmalı tablosunu hazırladık:
| Kriter | Geleneksel Hastane Takibi | OMÜ Uzaktan Takip Sistemi |
| Ulaşım Maliyeti | Yüksek (Yakıt, yol ücreti, refakatçi masrafı) | 0 TL (Evden çıkış yok) |
| Veri Sıklığı | Sadece randevu gününde ölçüm | Her gün düzenli veri akışı |
| Müdahale Hızı | Belirtiler ağırlaşınca başvuru | Veri saptığı anda erken müdahale |
| Hasta Psikolojisi | “Yalnızım, doktorum uzakta” hissi | “Takip ediliyorum, güvendeyim” hissi |
| Zaman Kaybı | Yol + Sıra Bekleme (Tüm gün) | Sadece ölçüm süresi (5 dakika) |
Yerli ve Milli Yazılım: Mart 2026’da Tamamlanıyor
Proje, Elektrik Elektronik Mühendisliği Öğretim Görevlileri Hülya Gökalp Clarke ve Malcolm Clarke tarafından teknik olarak hayata geçirildi. Doç. Dr. Gedikli, benzer cihazların yurt dışında örnekleri olduğunu ancak Türkiye içinde entegre bir sistem olarak henüz bir benzerinin bulunmadığını ifade ediyor.
Sistemin en büyük avantajlarından biri de modüler yapısı. Şu an kalp ve tansiyon odaklı olsa da, cihaza eklenecek modüllerle şeker (diyabet) ve kandaki oksijen oranı gibi verilerin de takip edilmesi mümkün. Düşük maliyetli olması hedeflenen projenin Mart 2026 itibarıyla nihai haline ulaşması bekleniyor.
“Takip Edildiğini Bilen Hasta İlacını Aksatmıyor”
Sistemin sadece fiziksel değil, psikolojik bir tedavi boyutu da var. Doç. Dr. Gedikli, hastaların “Nasılsa doktor görüyor” düşüncesiyle tedaviye uyumlarının arttığını gözlemlediklerini belirtiyor. İlaçlarını daha düzenli kullanan ve diyetlerine sadık kalan hastalar, bu sayede acil servislere düşmekten kurtuluyor.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Sağlıkta “Önleyici Dijitalleşme” Devri
OMÜ’nün bu girişimi, sadece teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda sağlık ekonomisi açısından kritik bir hamle. Türkiye’de hastanelerin üzerindeki en büyük yüklerden biri, stabil kronik hastaların rutin kontroller için poliklinikleri meşgul etmesidir. Bu cihaz, “Gereksiz Hastane Başvurusunu” azaltarak, doktorların enerjisini gerçekten acil durumu olan hastalara saklamasına olanak tanıyor.
Ayrıca projenin kırsal odaklı olması, sağlıkta fırsat eşitliği açısından çok değerli. Sinop’un bir köyündeki teyzemizin tansiyonu fırladığında, 3 saatlik yol gitmesine gerek kalmadan doktorunun onu arayıp “Teyze ilacını içmedin mi?” diye sorması, teknolojinin insana dokunduğu en güzel noktadır. Sistemin SGK kapsamına alınarak yaygınlaşması, uzun vadede devletin sağlık harcamalarında ciddi tasarruf sağlaması anlamına gelecektir.
