İlaç ambalajlarındaki basılı kâğıt prospektüsler yerini akıllı telefonlarla okutulan karekodlu Elektronik Kullanma Talimatı (e-KT) sistemine bırakıyor. Samsun Eczacı Odası Başkanı Onur Ferhat Karacan, kutulardan prospektüs çıkmamasının bir üretim hatası olmadığını belirterek, uygulamanın 1 Ocak 2027 itibarıyla tüm ilaçlarda zorunlu hale geleceğini açıkladı.
Son dönemde eczanelerden temin ettikleri ilaç kutularının içerisinden basılı prospektüs çıkmadığını fark eden vatandaşların yaşadığı endişe ve kafa karışıklığına Samsun Eczacı Odası tarafından açıklık getirildi. İlaç ambalajlarında kâğıt talimatın yer almamasının bir eksiklik ya da fabrika hatası olmadığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) koordinasyonunda yürütülen dijitalleşme adımı olduğu bildirildi.
Kademeli Geçiş Süreci Devam Ediyor
TİTCK tarafından yayımlanan resmi kılavuz çerçevesinde 6 Aralık 2024 tarihinden bu yana e-KT sistemine kademeli geçiş yapıldığını hatırlatan yetkililer, piyasadaki birçok ilacın artık basılı prospektüssüz üretilmeye başlandığına dikkat çekiyor.
1 Ocak 2027 İtibarıyla Tüm İlaçlarda Zorunlu Olacak
Sistemin yaygınlaşma takvimine ilişkin ayrıntıları paylaşan Samsun Eczacı Odası Başkanı Ecz. Onur Ferhat Karacan, mevzuat gereği istisna tutulan özel ürün grupları haricindeki tüm beşeri tıbbi ürünlerde e-KT zorunluluğunun 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla eksiksiz devreye alınacağını belirtti.
“İlaçların dış ambalajı üzerinde bulunan karekodun, akıllı telefon ya da tabletlerin kamerasıyla okutulması halinde en güncel kullanma talimatına saniyeler içinde erişilebiliyor. Dolayısıyla kutunun içinden basılı bir kâğıt çıkmaması tek başına ambalaj eksikliği anlamına gelmez. Karekod üzerinden güncel e-KT’ye erişim sağlandığı müddetçe bu durum yasal ve teknik bir eksiklik olarak değerlendirilemez.”
Karekod Okunamıyorsa Ne Yapılmalı?
Kullanıcıların dikkat etmesi gereken kritik güvenlik uyarısını da hatırlatan Karacan; basılı talimatın yer almadığı ve karekod okutulmasına rağmen e-KT sistemine ulaşılamadığı durumlarda, zaman kaybetmeden ruhsat sahibi ilaç firmasıyla ya da en yakın eczacıyla iletişime geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Dijitalleşme hamlesi kâğıt israfını önlemeyi, ambalaj maliyetlerini düşürmeyi ve ilaca dair en güncel güvenlik uyarıları ile endikasyon değişikliklerinin anlık olarak hastalara yansıtılmasını hedefliyor. Ancak uygulamanın sahadaki yansımaları, özellikle akıllı cihaz kullanımı kısıtlı olan kronik hasta ve ileri yaş grupları açısından yeni bir bilgilendirme ihtiyacını da beraberinde getiriyor.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: Dijital Dönüşüm Yaşlı ve Kronik Hastaları İlaç Körlüğüne İtmemeli!
İlaçlarda elektronik kullanma talimatı (e-KT) sistemine geçiş; çevre koruma, kâğıt tasarrufu ve verilerin anlık güncellenmesi açısından çağın gerektirdiği mantıklı bir adımdır. Ancak Türkiye’nin demografik gerçekleri ve sağlık okuryazarlığı tablosu göz ardı edildiğinde, bu yenilik ciddi riskleri de beraberinde getirmektedir. Türkiye’de düzenli ilaç kullanan nüfusun büyük bölümünü oluşturan 65 yaş üstü yurttaşların önemli bir kısmı akıllı telefon veya karekod teknolojisine erişimden yoksundur.
Kutudan kâğıt talimat çıkmaması durumunda yaşlı ve dezavantajlı hastaların yan etkileri, kullanım dozlarını ve saklama koşullarını öğrenememesi; hatalı ilaç kullanımına ve zehirlenmelere davetiye çıkarabilir. Bu yükün doğrudan eczanelere ve sahada görev yapan sağlık çalışanlarına yıkılmaması için, TİTCK ve ilaç firmaları ortak bir mekanizma geliştirmeli; talep eden kronik ve yaşlı hastalara eczanelerden tek tuşla fiziki özet çıktı alabilme altyapısı zorunlu hale getirilmelidir. Dijitalleşme uğruna hastaların güvenli tedaviye erişim hakkı riske atılamaz.
