Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporu, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nde görevde yükselme sınavına tabi hastane müdür yardımcılığı kadrolarına, sınava girme şartını dahi taşımayan iki hemşirenin sınavsız ve vekaleten görevlendirildiğini ortaya çıkardı.
Sayıştay Başkanlığı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi 2025 Yılı Denetim Raporu, üniversite hastanelerindeki liyakat ve kadro atamalarına ilişkin çarpıcı bir usulsüzlüğü gözler önüne serdi. Raporda, görevde yükselme sınavı şartına bağlı bulunan hastane müdür yardımcılığı makamına usulsüz şekilde yapılan görevlendirmeler resmi bulgu konusu yapıldı.
Denetçilerin yaptığı incelemelere göre; üniversite bünyesinde hemşire kadrosunda görev yapan iki personelin, 2020 ve 2023 yıllarında hiçbir görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın doğrudan hastane müdür yardımcılığı görevine getirildiği belirlendi.
Sayıştay: “Yalnızca Sınavsız Değil, Sınava Girme Şartlarını Bile Taşımıyorlar”
Sayıştay raporunda yer alan tespitler, yapılan işlemin yalnızca sınavsız görevlendirmeyle sınırlı kalmadığını; personelin ilgili kadro için mevzuatın aradığı asgari şartlara dahi haiz olmadığını net bir dille ortaya koydu. Raporda konuya ilişkin şu ifadelere yer verildi:
“Yapılan incelemelerde, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinde görevde yükselmeye tabi hastane müdür yardımcılığı kadrosuna, hemşire kadrosunda görevli iki personelin sınavsız olarak 2020 ve 2023 yılında görevlendirildiği tespit edilmiştir. Kaldı ki, görevde yükselme mevzuatı gereğince bu personelin doğrudan hastane müdür yardımcılığı sınavına girme şartlarını da taşımadığı; ilgili kadroya atanabilmeleri için öncelikle başhemşire ünvanını almaları ve sonrasında bu ünvan üzerinden görevde yükselme sınavına katılmaları gerektiği anlaşılmıştır.”
Mevzuat Ne Diyor: Müdür Yardımcılığı İçin Hangi Şartlar Aranıyor?
Sayıştay denetçileri, söz konusu usulsüzlüğü 12 Nisan 2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme Yönetmeliği” hükümlerine dayandırdı. İlgili yönetmeliğin 5’inci maddesi gereğince hastane müdür yardımcılığı makamı, Yönetim Hizmetleri Grubu’nda yer alıyor ve bu kadroya yalnızca görevde yükselme sınavı başarısıyla atama yapılabiliyor.
Aynı yönetmeliğin 7’nci maddesinde ise sınava başvurabilmek için en az dört yıllık lisans mezuniyetinin yanı sıra adayın belirli unvanlarda fiilen görev yapıyor olması şart koşuluyor. Yönetmelikte unvan basamakları tek tek sıralanırken, doğrudan “hemşire” unvanının bu kadrolar arasında yer almadığı görülüyor:
- Ayniyat saymanı, sıhhi malzeme saymanı, fon saymanı, sayman veya muhasebeci
- Şef veya koruma ve güvenlik şefi
- Başhemşire
- Uzman, sivil savunma uzmanı veya araştırmacı
- Basın ve halkla ilişkiler müşaviri, müze araştırmacısı veya çözümleyici
- En az lisans düzeyinde öğrenim gerektiren ve unvan değişikliğine tabi kadrolar
Önce Başhemşire Olması Gerekiyordu
Yönetmelik hükümleri incelendiğinde; bir hemşirenin hastane müdür yardımcılığı kadrosuna yükselebilmesi için doğrudan sınav başvurusunda bulunamayacağı açıkça belirtiliyor. İlgili mevzuat gereğince adayın öncelikle başhemşire kadrosuna atanması, bu unvanda belirli bir süre görev yapması ve ancak bu aşamadan sonra açılacak görevde yükselme sınavına girerek başarılı olması gerekiyor.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ndeki uygulamada ise bu kariyer ve liyakat basamaklarının tamamı baypas edilerek, hemşire kadrosundaki personelin sınavsız ve unvan şartı aranmaksızın doğrudan idari makama oturtulduğu saptandı.
Üniversite Savunması: “Rektörlük Yetkisidir, Ek Ödeme Yapılmadı ve Kamu Zararı Yoktur”
Sayıştay denetçilerinin bulgusuna karşı Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi yönetimi resmi bir savunma sundu. Üniversite tarafından yapılan açıklamada işlemlerin hizmet gerekleri doğrultusunda yürütüldüğü öne sürülerek şu gerekçelere yer verildi:
- Yetki Kapsamında İddiası: Görevlendirmelerin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4 maddesi uyarınca doğrudan rektörlük makamına tanınan genel yetki kapsamında ve hizmetin sürekliliğini sağlamak gayesiyle vekaleten yapıldığı savunuldu.
- Kamu Zararı Oluşmadı Vurgusu: İlgili personelin asaleten atanmadığı, sadece vekaleten görevlendirildiği ve kendilerine bu görev nedeniyle herhangi bir ek ödeme yapılmadığı, dolayısıyla kamunun mali bir zarara uğratılmadığı ifade edildi.
- Norm Kadro Düzeltmesi: Denetim bulgusu sonrasında norm kadro fazlası personelin görevlendirmesinin iptal edildiği ve fiili durumun yasal sınırlara çekildiği açıklandı.
Sayıştay Rektörlük Savunmasını Reddetti: “Genel Yetki, Sınav Şartını Ortadan Kaldıramaz”
Üniversite yönetiminin 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesine sığınarak sunduğu “rektörlük takdiri ve hizmet gerekleri” gerekçesi Sayıştay denetçileri tarafından kabul görmedi. Sayıştay, rektöre tanınan idari görevlendirme yetkisinin sınırlarını çizerek, bu yetkinin kariyer mevzuatını devre dışı bırakamayacağını şu kesin ifadelerle rapora geçirdi:
“Rektörlük Makamına tanınan genel görevlendirme yetkisinin, Görevde Yükselme Yönetmeliği’nin emredici nitelikteki ‘sınav’ ve ‘özel unvan’ şartlarını bertaraf edecek veya 657 sayılı Kanun’un kariyer ve liyakat ilkelerini ihlal edecek şekilde kullanılması hukuken mümkün değildir.”
Denetim raporunda, kamu zararı oluşup oluşmamasının yapılan işlemin hukuka aykırılığını örtbas etmeyeceği, idarenin liyakat ve kariyer ilkelerine riayet etmek zorunda olduğu kuvvetle yinelendi.
Memuriyetin Temel Direği “Kariyer ve Liyakat” İlkesi Zedelendi
Sayıştay’ın nihai denetim değerlendirmesinde, üniversite yönetiminin 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesini adeta bir “istisna maddesi” gibi kullanarak görevde yükselme sınavlarını fiilen devre dışı bırakmasının hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmadığı ifade edildi. Raporda, kamuda liyakat zincirini bozan bu uygulamanın doğurduğu sakıncalar şu ifadelerle özetlendi:
“Bu şekilde yapılan görevlendirilmeler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‘nun temel ilkelerinden olan kariyer ve liyakat ilkesine aykırı olmaktadır.”
Denetçiler, vekalet veya geçici görevlendirme adı altında sürdürülen bu tür işlemlerin, kurum içerisinde hakkaniyetle yükselmeyi bekleyen diğer personelin çalışma şevkini kırdığına ve kurumsal adaleti derinden sarstığına dikkat çekti.
Sağlıkhaberi.net Yorumu: “13/b-4 Yetkisi” Liyakati ve Hakkaniyeti Delme Kalkanı Olamaz!
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde yaşanan bu tablo, ne yazık ki üniversite hastanelerimizde yıllardır kronikleşen bir yönetim alışkanlığını bir kez daha Sayıştay tesciliyle ortaya koymuştur. 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesinde rektörlere verilen geçici idari görevlendirme yetkisi; liyakat basamaklarını, yazılı ve sözlü görevde yükselme sınavlarını baypas etmenin meşru bir kalkanı haline getirilemez.
Yıllarca dirsek çürüten, mevzuatın aradığı eğitim ve kadro şartlarını sağlayıp sınav açılsın diye bekleyen yüzlerce liyakatli sağlık çalışanı varken; sınav şartlarını taşımayan personelin vekaleten dahi olsa bu makamlara oturtulması, kamu vicdanında ve kurumsal barışta derin yaralar açmaktadır. “Ek ödeme almadılar, kamu zararı doğmadı” savunması ise hukuksuzluğun üzerini örtmeye yetmez; çünkü en büyük zarar, kamuya ve liyakate olan inancın aşınmasıdır. Üniversite yönetimleri, sağlık profesyonellerinin kariyer hakkına saygı duymalı, keyfi görevlendirmeler yerine şeffaf ve adil sınav süreçlerini ivedilikle hayata geçirmelidir!
